Gatunek chroniony to gatunek rośliny, grzyba kub zwierzęcia objęty prawną opieką państwa (ochroną gatunkową)
Za jego niszczenie, zrywanie, wykopywanie, zabijanie i tym podobne
działania szkodliwe dla jego przedstawicieli przewiduje się określone
kary.
Listy gatunków chronionych w Polsce zawarte są w załącznikach do Rozporządzeń Ministra Środowiska.
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 28 września 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną Dz. U. z 2004 r. Nr 220, poz. 2237
Grzyby Rozporządzenie
Wyróżnia się: gatunki pod ścisłą ochroną oraz gatunki pod ochroną częściową.
Ochrona ścisła obejmuje cały okres życia osobnika danego gatunku. Ochrona częściowa dotyczy pewnego etapu jego życia np. okresu lęgowego
(w okresie lęgowym od 1 kwietnia do 1 sierpnia ochroną objęte są
wszystkie gniazda ptaków wraz z otoczeniem, dotyczy to także gatunków
niechronionych), okresu tarła lub okresu ciąży i opieki nad młodymi. Dla ryb wyznaczone są wymiary ochronne (w cm), przed osiągnięciem których złowiony okaz musi zostać wypuszczony na wolność. Zwierzęta łowne
można zabijać w tzw. sezonie polowań. W szczególnych wypadkach
najczęściej na potrzeby nauki lub ze względu na stwarzane
niebezpieczeństwo (np. niedźwiedź brunatny grasujący po osiedlu), minister może udzielić zezwolenia na pozyskanie lub odstrzał kilku osobników danego gatunku.
Przykład tura (został wyniszczony głównie przez kłusowników),
żubra, bobra pokazuje, że bierna ochrona (sam zakaz) jest mało
skuteczny, zwłaszcza jeśli bez przeszkód można niszczyć środowisko, w
którym chroniony gatunek żyje. Potrzebne są także aktywne formy ochrony stosowane przez uświadomionych ekologicznie obywateli. Oprócz ochrony gatunkowej, stosuje się ochronę przez tworzenie rezerwatów i parków narodowych.
Podstawą idei ochrony gatunkowej jest zasada maksymalnej bioróżnorodności
gatunkowej środowiska. Chroni się każdy gatunek, którego liczebność
spada, dodatkowo jednak można też wyróżnić powody bardziej konkretne
lub utylitarne objęcia danego gatunku ochroną. Rośliny takie jak: len złocisty i włochaty oraz gatunki dzikich zbóż są chronione, aby zachować pulę genową na potrzeby ważnych gatunków uprawnych. Wiele ptaków, nietoperze, płazy objęto ochroną ze względu na ich owadożerność. Ze względu na znaczenie dla medycyny objęto ochroną takie rośliny jak np.: krwiściąg lekarski, kozłek lekarski. Storczykowate są chronione ze względu na urodę oraz skomplikowany sposób rozmnażania (trudno je hodować poza naturą). Mikołajek nadmorski pełni ważną rolę w umacnianiu wydm nadmorskich. Zmierzchnica trupia główka
ma w Polsce północną granicę swego zasięgu - jej ochrona wynika z
nadziei, że w którymś pokoleniu pojawią się osobniki bardziej
przystosowane do naszego klimatu. W większości przypadków powody
ochrony gatunkowej są bardzo istotne, więc stosowanie się do przepisów
o ochronie gatunkowej jest bardzo ważne.
źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Gatunek_chroniony